Lexicon over elektriciteit

De elektriciteitssector is complex en het vakjargon kan verwarrend zijn! Daarom brengen wij hieronder de definities van enkele veelgebruikte termen in verband met de bevoorradingszekerheid van ons land voor je samen.

Wat is bevoorradingszekerheid?

Waken over de bevoorradingszekerheid betekent ervoor zorgen dat er voldoende elektriciteit beschikbaar is om te voldoen aan de vraag van de verbruikers.

De elektriciteitsbevoorrading is de gedeelde verantwoordelijkheid van meerdere spelers:

  • de overheid bepaalt het globale energiebeleid;
  • de leveranciers/producenten verbinden zich ertoe om hun klanten de elektriciteit te leveren die zij nodig hebben;
  • de transmissienetbeheerder (Elia) stelt een betrouwbaar net ter beschikking voor het vervoer van elektriciteit in België maar ook voor de invoer/uitvoer naar de buurlanden en waakt 24/7 over het onmiddellijke evenwicht tussen productie en verbruik;
  • de distributienetbeheerders (Eandis, Infrax, Ores, Sibelga, Resa, AIEG, AIESH, GRD Ville de Wavre) vervoeren de stroom naar de instellingen, KMO's en particulieren die zijn aangesloten op hun netten.

Wat is een stroomtekort?

We spreken over een stroomtekort wanneer er niet genoeg elektriciteit is om in de behoeften van alle verbruikers te voorzien. Over het algemeen verwijst de term tekort naar een situatie van lange duur die te wijten is aan structurele problemen en niet naar een plots incident waardoor de elektriciteitsbevoorrading in het gedrang komt.

Wat is afschakeling (of brown-out)?

Afschakeling is een tijdelijke onderbreking van de elektriciteitsbevoorrading van een aantal verbruikers om zo een algemene en ongecontroleerde stroompanne te voorkomen.

Afschakeling kan automatisch gebeuren, kan door een plots incident veroorzaakt worden of gepland uitgevoerd worden en op voorhand aangekondigd worden in het geval van een te voorzien tekort. Een afschakeling wordt ook wel een "brown-out" genoemd, om het onderscheid met een "black-out" duidelijk te maken.

Wat is het afschakelplan? Wat is het schaarsteplan?

Juridisch gezien verwijst het begrip “afschakelplan” naar het ministerieel besluit van 3 juni 2005 tot vaststelling van het afschakelplan van het transmissienet van elektriciteit. Dit besluit legt de maatregelen vast die genomen moeten worden betreffende het wijzigen en afschakelen van afnamen van het net om het hoofd te kunnen bieden aan een bevoorradingscrisis. Het afschakelplan bevat, enerzijds, een procedure ter bescherming tegen plotse fenomenen (m.n. noodsituaties en meervoudige incidenten) en anderzijds, een procedure bij schaarste (via sensibiliserings-, verbodsmaatregelen, afschakelplan, enz.).

In omgangstaal duidt de uitdrukking “schaarsteplan” de concrete afschakelmodaliteiten aan (zones, afschakelschijven, afschakelbare cabines…) zoals die, in uitvoering van de procedure bij schaarste, opgelegd worden door Elia, de transmissienetbeheerder van elektriciteit en vervolgens uitgevoerd op het terrein door de distributienetbeheerders.

Meer info
http://economie.fgov.be/nl/elektriciteitsschaarste/crisisbeleid

 

Wat is een black-out?

Een black-out is een algemene en ongecontroleerde stroompanne die plots een groot aantal verbruikers treft, soms in meerdere landen, en die meerdere dagen kan duren. Een black-out wordt doorgaans veroorzaakt door een onverwacht incident.

De meest recente grote black-out trof India in 2012 en zette meer dan 600 miljoen verbruikers meerdere dagen zonder stroom.

Dit soort incident komt relatief zelden voor. De kans dat een black-out België zou treffen is klein omdat de Europese transmissienetbeheerders goed samenwerken en altijd waken over de stabiliteit van het Europese elektriciteitsnet.

Wat is een distributienetbeheerder?

De distributienetbeheerders vervoeren de elektriciteit naar residentiële verbruikers, ondernemingen en KMO's, gemeenten, scholen, ... Zij beheren het distributienet voor elektriciteit waarop de verbruikers rechtstreeks aangesloten zijn.

Wat is een transmissienetbeheerder?

De transmissienetbeheerder Elia beheert het nationale hoogspanningsnet, waardoor de energie geproduceerd door de elektriciteitscentrales en de grote windturbineparken stroomt. Het is ook dit net dat de elektriciteit vervoert die uitgewisseld wordt tussen verschillende landen. Via dit net wordt elektriciteit op hoogspanning vervoerd naar de industriële klanten en de elektriciteitsstations van de distributienetbeheerders, die de stroom converteren naar een lagere spanning om hun eindklanten te bevoorraden.

Wat is een elektriciteitsstation?

Elektriciteitsstations zijn technische installaties die de elektrische energie die door de lijnen stroomt ontvangen, transformeren naar een ander spanningsniveau en verder verdelen.